۵۰۰۰ سال تاریخ تحول
مهندسی اطلاعات

مهندسی اطلاعات چیست و چرا باید ۵۰۰۰ سال تاریخ آن را بخوانیم؟

این کتاب پاسخ به یک پرسش ساده اما سرنوشت‌ساز است: چرا برخی تمدن‌ها، سازمان‌ها، و کسب‌و‌کارها رشد می‌کنند و برخی دیگر، با وجود منابع عظیم، سقوط می‌کنند؟

پاسخ، نه در شانس، نه در جغرافیا و نه در ژنتیک، که در یک توانایی بنیادین نهفته است: توانایی جمع‌آوری، پالایش، و بهره‌برداری از داده‌ها از حوزه‌های گوناگون برای تصمیم‌گیریی. این همان چیزی است که در این کتاب «مهندسی اطلاعات» می‌نامیم.

اما مهندسی اطلاعات دقیقاً چیست؟

اگر بخواهیم تعریفی عملیاتی ارائه دهیم، مهندسی اطلاعات عبارت است از:

فرایند نظام‌مندِ شناسایی نیازهای اطلاعاتی، جمع‌آوری داده‌های خام، پالایش و تبدیل آن‌ها به بینش‌های قابل اقدام و توزیع این بینش‌ها در زمان مناسب به افراد مناسب برای اتخاذ بهترین تصمیم ممکن.

این تعریف، سه رکن اساسی دارد:

۱. جمع‌آوری داده (Acquisition): چه داده‌ای نیاز داریم؟ از کجا می‌آید؟ چگونه آن را به‌دست آوریم؟

۲. پالایش داده (Refinement): داده خام چگونه به اطلاعات مفید تبدیل می‌شود؟ کدام بخش آن سیگنال است و کدام بخش پارازیت؟

۳. بهره‌برداری (Utilization): این اطلاعات چگونه به تصمیمی بهتر منجر می‌شود؟

این کتاب، تاریخ ۵۰۰۰ ساله بشر را از این زاویه خاص بازخوانی می‌کند. در این بازخوانی، هانیبال فقط یک نابغه نظامی نیست؛ او یک مهندس اطلاعات است که پیش از هر نبرد، داده‌های گسترده‌ای در خصوص دشمن، جغرافیا و روحیه نیروهای خودی جمع‌آوری می‌کند. اسکیپیو افریکانوس فقط یک ژنرال رومی نیست؛ او یک تحلیل‌گر داده است که با مطالعه الگوی پیروزی‌های هانیبال، ضد-الگوریتمی برای شکست او طراحی می‌کند. شاپور اول و خسرو انوشیروان فقط پادشاهان ساسانی نیستند؛ آن‌ها معماران یک اکوسیستم داده‌ای هستند که با ترکیب دانش ایرانی، یونانی و هندی، بزرگ‌ترین مرکز علمی جهان باستان را می‌سازند.